ระบบไฟฟ้า เปรียบเสมือน “เส้นเลือดใหญ่” ของอาคารและโรงงาน หากระบบไฟฟ้าไม่ถูกออกแบบอย่างมีประสิทธิภาพ อาจส่งผลลบต่อค่าใช้จ่าย ความปลอดภัย และการขยายธุรกิจ เช่น ค่าไฟสูง, ไฟดับบ่อย, ซ่อมฉุกเฉิน, หรืออุปกรณ์เสียหายก่อนเวลาอันควร
การลงทุนออกแบบระบบไฟฟ้าที่ดีตั้งแต่แรก จะช่วยประหยัดต้นทุนระยะยาว และ บรรลุเป้าหมายทางธุรกิจ
การออกแบบ ระบบไฟฟ้า คืออะไร?
การออกแบบระบบไฟฟ้า คือการวางแผนและเลือกใช้อุปกรณ์ให้ระบบทำงาน ปลอดภัย, ประหยัดพลังงาน และรองรับการใช้งานจริง โดยคำนึงถึง:
การคำนวณโหลดไฟฟ้า (Load Calculation)
การเลือกใช้อุปกรณ์ที่ได้มาตรฐาน
การเผื่อการขยายในอนาคต
ทำไมเจ้าของอาคารและโรงงานควรใส่ใจ?
ประหยัดค่าไฟได้ 10–20% ต่อปี
ลดความเสี่ยงไฟดับหรือไฟไหม้
รองรับการขยายระบบโดยไม่ต้องรื้อ
เพิ่มความน่าเชื่อถือด้านมาตรฐานและความปลอดภัย
ขั้นตอนออกแบบระบบไฟฟ้าอย่างมีประสิทธิภาพ
คำนวณโหลดไฟฟ้าอย่างแม่นยำ – วิเคราะห์กำลังไฟที่ใช้งานจริง พร้อมเผื่อในอนาคต
กระจายโหลดให้บาลานซ์ (Load Balancing) – ป้องกันไฟตกและอุปกรณ์เสียหาย
เลือกอุปกรณ์ที่ได้มาตรฐาน – เช่น สายไฟ, เบรกเกอร์, หม้อแปลง, ระบบกราวด์
ติดตั้งระบบป้องกันและกราวด์อย่างถูกต้อง
เผื่อการขยายในอนาคต – เช่น เดินท่อสำรอง, เว้นพื้นที่สำหรับอุปกรณ์ใหม่, ระบบ Smart Monitoring
เทคโนโลยีเสริมที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ
หลอด LED &ระบบส่องสว่างอัจฉริยะ – ประหยัดไฟได้ >70%
Capacitor Bank – ปรับ Power Factor ลดค่าปรับจากการไฟฟ้า
Smart Energy Monitoring / BMS – ตรวจสอบการใช้พลังงานในระบบแบบเรียลไทม์
ปัญหาและต้นทุนแฝงหากออกแบบไม่ดี
ค่าปรับ Power Factor จากการไฟฟ้า
ค่าไฟผิดปกติจากโหลดไม่บาลานซ์
ค่าซ่อมเบรกเกอร์หรือสายไฟเมื่อเกิดความเสียหาย
ต้องเดินสายหรือปรับปรุงระบบอีกครั้งเมื่อต้องขยาย
ตัวอย่างแนวทางปฏิบัติที่ดีจากต่างประเทศ
สหรัฐฯ: ใช้ NFPA 70B มาตรฐานบังคับด้านการดูแลและบำรุงรักษาระบบไฟฟ้าเชิงป้องกัน
ยุโรป: มี Energy Efficiency Directive (2012/27/EU) เพื่อกำหนดกรอบพลังงานอย่างยั่งยืน
ญี่ปุ่น: เรียกว่าให้แต่ละโรงงานมี ผู้จัดการพลังงาน (Energy Manager) ที่ได้รับใบอนุญาต จากภาครัฐ
เคล็ดลับสำหรับเจ้าของอาคาร โรงงาน
อย่าเลือกผู้รับเหมาจากราคาอย่างเดียว — ตรวจสอบผลงานและใบอนุญาต
ขอ Single Line Diagram (SLD) ชัดเจนก่อนเริ่มงาน
วางแผน Preventive Maintenance ตั้งแต่แรก
ลงทุนระบบที่เผื่อ future expansion
ใช้ Smart Metering โปร่งใสและตรวจสอบง่าย
สรุป
การออกแบบระบบไฟฟ้าอาคาร/โรงงานที่ดี ช่วยให้เจ้าของธุรกิจได้ประหยัดไฟ 10–20% ลดความเสี่ยงระบบล้มเหลว รองรับการขยาย และเพิ่มความปลอดภัย ลงทุนรอบเดียว ได้ประโยชน์ระยะยาว
แหล่งอ้างอิง
NFPA 70B – Standard for Electrical Equipment Maintenance
รายละเอียดเกี่ยวกับการบำรุงรักษาระบบไฟฟ้าเชิงป้องกัน (Preventive Maintenance) [ edufire.ir ]
ทรานซิชันจาก Recommended Practice เป็นสถานะ Standard ตั้งแต่ปี 2023 [ mecojax.com ]
Energy Efficiency Directive (EED 2012/27/EU)
กรอบกฎหมายพลังงานเชิงประหยัดในยุโรป บังคับปรับปรุงประสิทธิภาพพลังงาน [ wikipedia.org ]
